Giải thích từ ngữ



CHÚA VỐN BỨC THÀNH KIÊN CỐ

Sáng tác: Martin Luther
“A Mighty Fortress Is Our God"

“Chúa vốn bức thành kiên cố ta rày,
thuẫn khiên ta che đỡ hàng ngày;
Đấng cứu giúp hồi nguy khốn ưu sầu.
Đấng giúp ta luôn thắng nhiệm mầu.
Ngày đêm dẫu quân thù xưa,
nghịch ta ta khôn nghiêng ngửa.
Tuy nó thâm mưu đa tài,
quyết chống ta suốt đêm ngày,
quả không ai trên đất địch tày.”

Thánh ca này là nguồn ai ủi cho những ai đang lâm phải cảnh buồn bực hay cô đơn tuyệt vọng. Tác giả của bài thánh ca này đã soạn nên những vần thơ kỳ diệu đang lúc ông trong tâm trạng như vậy. Martin Luther thấy chán nản. Bệnh tật cũng như nỗi thất vọng đã giang tay trên ông để làm cạn sức lực và tiêu tan lòng hăng hái của ông. Mười hai năm trước, ông đã dũng cảm đóng 95 luận đề của mình lên cửa nhà thờ Wittenberg nước Đức. Ông nhớ rất rõ những sự kiện đã xảy ra từ sự kiện đáng nhớ của năm 1517 đó. Ông đã bị Giáo hoàng dứt phép thông công và ông đã ngang nhiên đốt lịnh ấy trước công chúng, cũng như Đức Thánh Cha (Giáo hoàng) đã phải ra lịnh đốt sách của ông sau nầy vậy. Những cuộc tranh luận với Tiến sĩ John Eck, cuộc họp nghị viện nổi tiếng ở Worms, việc dịch Kinh Thánh ra tiếng Đức phổ thông, cơn lũ sách vở chảy ra từ ngòi bút của ông, cùng với cuộc hôn nhân của ông với Katherine Von Bora 4 năm trước hiện lên rõ ràng trong tâm trí ông.

Những năm 1529 là khoảng thời gian buồn bã, không chỉ cho công nhân ông, song cũng cho cả phong trào ông khởi xướng 12 năm về trước. Trong mọi nổ lực kéo mình ra khỏi trạng thái chán nản, ông phải dùng đến lời khuyên của chính mình: “Eva sa vào tội lỗi khi bà đi bộ một mình trong vườn. Tôi có những cám dỗ nguy hiểm nhất khi tôi chỉ ở một mình”. Ông đã từng viết như vậy. Vì thế, ông chủ ý né tránh sự cô độc và đi tìm bầu bạn với những người có cùng suy nghĩ.

Ông cho rằng: “Không ăn uống là một cách chuốt lấy sự tệ hại nhất. Không thấy đói bụng sẽ sinh ra điều tệ hại là sự chán nản. Thế là ông tìm bè bạn ở yến tiệc. Ăn uống với sự thỏa mãn để giải khuây nỗi lòng hoặc để bổ dưỡng cho thể xác của ông. Ngó qua mấy tác phẩm mình vừa viết, ông khám phá rằng đã có một lần ông viết nguyên tắc để kéo mình ra khỏi sự lười biếng, nhàm chán và thất vọng là: “Đức tin nơi Đấng Christ, phát điên, được tình yêu của một phụ nữ tốt.” Nhưng phương thuốc ưa thích của ông là âm nhạc. Ông nói: “Ma quỉ ghét âm nhạc, vì nó không chịu được sự hoan hỉ.” Satan có thể cười tự mãn song không thể cười vui vẻ vì thế ông hát với gia đình, bè bạn và ngay cả khi chỉ có một mình.

Ông viết: “Khi tôi ngủ, ma quỉ luôn luôn chờ chực quanh tôi”. Vì vậy ông kéo mình ra khỏi kẻ thù ghê tởm ấy bằng cách giảng dạy và hát với chính mình. Thử vài lần ông thấy điều này có hiệu quả kỳ lạ. Ông nói: “Đối với tôi, cuộc sống là cuộc chiến đấu không ngừng cho đức tin. Nhằm đánh bại kẻ thù, đôi lúc tôi phải gặp ma quỉ lao vào, và tôi mặt đối mặt với nó. Nhiều lần khác, tôi gặp ma quỉ cách gián tiếp”. Nhưng tại Loburg năm 1929, Vào năm 45 tuổi sự chán nản kéo dài hết ngày này sang ngày khác, đến nỗi ông tưởng rằng mình sẽ không lấy lại niềm tin tưởng và sự bình tịnh đã có trước đó. Ông cố gắng tìm hiểu chính mình và tâm trạng của mình. Từ sâu thẳm của nỗi thống khổ và tuyệt vọng, ông nhớ đến lời Chúa Giê Xu kêu trên thập tự: “Đức Chúa Trời tôi ôi! Đức Chúa Trời tôi ôi! Sao Ngài lìa bỏ tôi ?” Ông tự nhắc mình rằng: “Chính tiếng kêu tuyệt vọng bắt đầu bằng những chữ Đức Chúa Trời tôi ôi! Là một lời khẳng định của đức tin”.

Martin Luther, người đã trao lại cho đồng bào mình quyển Kinh Thánh bằng tiếng mẹ đẻ, là người phục hồi việc hát hội chúng, sáng tác Thánh ca bằng ngôn ngữ nước mình, và soạn hòa âm để đồng bào thích thú hát. Ông làm cho âm nhạc trở thành niềm vui của hội chúng hơn là bổn phận đơn độc của ca đoàn, và cho nó tính tự phát, đó là biểu thị đặc điểm của Thánh ca Cơ Đốc ở mức tốt nhất. Ông cho phép phụ nữ được phép hát chung với người khác, ở nơi công cộng, một quyền lợi đã bị cướp khỏi họ trong hơn 1000 năm qua.

Cuối năm 1529, Thi Thiên 46 là một nguồn an ủi lớn đối với ông. Ông lặp đi lặp lại câu 1: “Đức Chúa Trời là nơi nương náu và sức lực của chúng ta, là nguồn giúp đỡ sẵn ngay trong cơn gian truân”. Những lời nầy bùng cháy trong lòng, ông nén sự thúc bách của mình vào những kẻ thù, bất kể là Giáo Hoàng hay nông dân, Sa-tan hay tội lỗi. Qua ngòi bút, ông kể lại cuộc chiến đấu của mình trong những bài Thánh ca gồm những lời oai hùng sau:

“Chúa vốn bức thành kiên cố ta rày.... trên đất địch tày”.

Bốn khổ thơ nhắc nhở rằng: “Thiên Chúa là thành lũy, Christ là Đấng quán quân, và Sa-tan là kẻ thù của linh hồn. Nhưng chiến thắng cuối cùng sẽ trong Đức Chúa Trời, Đấng mà vương quốc của Ngài là đời đời”.

Tác giả, nhà soạn nhạc Martin Luther (1483–1546), một trong những bậc anh hùng nổi tiếng của lịch sử, đã phục vụ Hội Thánh cải chánh không mặt nào lớn hơn là viết và soạn nhạc bài Thánh ca “Chúa vốn bức thành kiên cố”.